Sta op de schouders van giganten


Isaac Newton, de ‘uitvinder’ van zwaartekracht, schreef dat hij zijn ontdekking slechts kon doen omdat hij stond op de schouders van giganten. Newton bedoelde hiermee dat hij de inzichten die hij had, alleen kon hebben omdat andere hem voor waren gegaan. Newton was ontegenzeggelijk een slimmerik. Hij was zelfs zo slim dat hij begreep dat er nog meer slimmeriken rondliepen. Mensen zoals Descartes of bijvoorbeeld zijn rivaal Hooke. Newton gebruikte de inzichten van zijn voorgangers én concurrenten als basis voor zijn werk.

Newton was iemand die rondkeek, ideeën combineerde en daarmee aan de slag ging. Ik kan mij tegelijkertijd levendig voorstellen dat de man verschrikkelijk eigenwijs was. Desondanks omarmde hij de wijsheid van andere. En terecht. Door te staan op de schouders van giganten kun je meer bereiken dan door zelf het wiel uit te vinden. Andere zijn je voorgegaan, zij hebben hun ervaring opgeschreven en die kennis ligt vandaag voor iedereen voor het oprapen.

Opgeschreven kennis en ervaring van anderen vormt de basis van onze hedendaagse onderwijs en wetenschap. Maar wat kun je nou met een ervaring van een ander? In hoeverre is kennis waardevol voor jouw situatie? En wélke ervaringen van anderen zijn relevant? Dit zijn stuk voor stuk lastige vragen waar velen op vast lopen. Er zijn zoveel mensen die hun ervaring hebben opgeschreven, en over zo veel uiteenlopende onderwerpen. Soms schreef men vanuit een heel persoonlijke ervaring, soms vanuit empirisch wetenschappelijk onderzoek. De conclusie is dat niet alle opgeschreven kennis generaliseerbaar is naar jouw huidige bestaan.

Dit maakt het voor velen lastig om theoretische kennis tot zich te nemen. Theorie is vaak een ver-van-mijn-bed-show: mooi verhaal, maar in mijn situatie kan ik er niets mee. Of: ja hoor, daar geloof ik dus niets van, mijn ervaring is anders. Er is ook zoveel theorie; waar moet je beginnen? Vroeger had je één boek: de Bijbel. Die kon je bestuderen, dan wist je alles. Tegenwoordig heb je meer dan één mensenleven nodig om Wikipedia te lezen. De grootste problemen bij het opdoen van theoretische kennis zijn daarom deze twee vraag: waar begin ik en hoe zorg ik ervoor dat de leerervaring positief stimulerend is?

Dat een mens kan leren komt trouwens door de interessante eigenschap dat we niet alleen onze eigen ervaringen kunnen onthouden. De mens kan ook ervaringen van anderen onthouden en daar naar handelen: zie een anderen zijn vingers branden en ook jij blijft de volgende keer van die kaars af. Ervaringen van anderen worden echter minder sterk in ons systeem geïntegreerd. Het opnemen van theoretische kennis (geleerd van anderen bijvoorbeeld via het lezen van een boek) werkt veel sterker als je die kennis kunt koppelen aan eigen ervaring. Kennis die wordt opgedaan, maar niet in de praktijk wordt gebracht, komt minder sterk binnen en verliest bovendien snel zijn kracht en waarde.

Daarmee hebben we het derde probleem te pakken: hoe zorg je dat kennis beklijft? Het continu combineren van theorie en praktijk is daarvoor dus cruciaal. En daarmee is het enorm belangrijk om goede afwegingen te maken bij het opdoen van kennis: heb ik nu de tijd en motivatie om deze kennis op te doen én er in de praktijk mijn eigen ervaring aan te koppelen zodat de theorie effectief in mijn systeem wordt geïntegreerd. Theorie en praktijk opdoen kost veel tijd. Besteed die tijd wijs; kies onderwerpen die nu relevant zijn en bewaar andere onderwerpen voor later.

Het opdoen van nieuwe kennis is geen eenvoudig proces. Het kost geduld, volharding, doorzettingsvermogen en oefening. Maar naarmate je meer kennis en ervaring hebt opgedaan zul je makkelijker nieuwe theoretische kennis kunnen koppelen aan bestaande ervaringen en zal het integreren eenvoudiger worden. Ook leren kun je leren.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s